Za nami niezwykle intensywne dni 39. Zjazdu Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc (PTChP), który w maju 2026 roku odbył się w Bydgoszczy. Jako Koalicja z uwagą śledziliśmy panele eksperckie, ponieważ Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc (POChP) stała się jednym z głównych tematów debaty lekarzy, naukowców i decydentów. Zjazd dobitnie pokazał, że stoimy u progu rewolucji – zarówno w obszarze nowych terapii, jak i podejścia do wczesnego wykrywania choroby.
Niezwykle ważnym punktem programu było przełamanie dotychczasowego myślenia o profilu pacjenta. Eksperci udowodnili, że POChP nie jest wyłącznie domeną starszych palaczy. Podczas sesji poświęconej wczesnej diagnostyce prof. dr hab. n. med. Henryk Mazurek przybliżył temat początków tej choroby, które mogą sięgać już wczesnego dzieciństwa. Z kolei prof. dr hab. n. med. Katarzyna Górska omówiła nowoczesne definicje, takie jak „Pre-COPD” czy PRISm, które mogą być wskazówkami do uważnego monitorowania i identyfikacji zagrożonych pacjentów na znacznie wcześniejszym etapie, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian w płucach. Standardy współczesnego skriningu zmian w obrazie płuc, oparte na zaawansowanych metodach obrazowych i niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK), szczegółowo przedstawiła dr Joanna Żuchowska. Aktualności w obszarze wczesnego wykrywania POChP podsumowali dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska oraz dr n. med. Marek Przybyszowski.
Z perspektywy patofizjologii i diagnostyki czynnościowej temat ten rozwinęła dr n. med. Monika Franczuk podczas paneli dedykowanych nowoczesnym badaniom czynnościowym układu oddechowego. Ekspertka współprowadząca debaty nad interpretacją parametrów wykraczających poza klasyczne FEV₁, podkreśliła, że kluczem do sukcesu we wczesnym wychwytywaniu zmian w małych drogach oddechowych jest nie tylko powszechność badań, ale przede wszystkim ich najwyższa jakość, standaryzacja oraz powtarzalność.
Równie mocno akcentowano potrzebę zmiany nawyków w codziennej praktyce lekarskiej. Ogromne emocje wzbudziła sesja plenarna pod znamiennym tytułem:
„POChP 2026: Między paradygmatem a praktyką. Czy leczymy pacjentów zgodnie z EBM czy zgodnie z przyzwyczajeniami?”
W jej trakcie prof. dr hab. n. med. Adam Barczyk oraz prof. dr hab. n. med. Wojciech Naumnik jednoznacznie wskazywali, że terapia trójlekowa przynosi udowodnione korzyści w postaci redukcji ryzyka zaostrzeń oraz śmiertelności. Eksperci apelowali o odrzucenie starych schematów na rzecz nowoczesnych wytycznych, podkreślając, że zwlekanie z optymalizacją leczenia u pacjentów z grup wysokiego ryzyka jest w świetle współczesnych danych trudne do uzasadnienia.
Równolegle na zjeździe ogłoszono wejście medycyny personalizowanej do pulmonologii. Podczas debaty moderowanej przez prof. dr. hab. n. med. Pawła Śliwińskiego zaprezentowano perspektywy wdrożenia nowoczesnej terapii biologicznej u chorych na POChP. Profesorowie Katarzyna Górska, Michał Panek oraz Sebastian Majewski szczegółowo analizowali rolę eozynofilów jako kluczowych graczy w patofizjologii choroby.
Niestety, nowoczesna medycyna wciąż zderza się z barierami społecznymi i systemowymi. Dr n. med. Małgorzata Farnik zaprezentowała alarmujące wyniki badań Kantar, z których wyłania się obraz niezwykle niskiej świadomości na temat POChP w polskim społeczeństwie, a nawet wśród samych chorych. Dopełnieniem tej diagnozy było wystąpienie dr n. med. Iwony Damps-Konstańskiej, która zidentyfikowała kluczowe przeszkody we wdrażaniu opieki opartej na wartości (Value Based Healthcare) w naszym kraju.
Wnioski z bydgoskiego zjazdu są takie, że mamy nowoczesne narzędzia, wytyczne i innowacyjne leki, ale musimy zjednoczyć siły, aby dokonały się dalsze zmiany systemowe – od powszechnych badań przesiewowych (jak te realizowane w projekcie SOLACE), po szybki dostęp do terapii biologicznych i potrójnych dla każdego potrzebującego pacjenta.
