Sejm RP ogłosił rok 2026 Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. To jasny sygnał, że profilaktyka i wczesna diagnostyka zostały dostrzeżone jako obszary wymagające pilnego wzmocnienia w polskim systemie ochrony zdrowia.
Zdrowie zaczyna się od pierwszego oddechu. Jest on tak naturalny, że rzadko poświęcamy mu uwagę – dopóki nie zacznie go brakować. Stajemy przed Państwem, aby przypomnieć, jak kluczowa jest troska o zdrowe płuca. W obliczu doświadczeń popandemicznych nie możemy zapominać, że wzmacnianie profilaktyki, edukacja zdrowotna oraz zwiększanie świadomości społecznej na temat chorób płuc to troska o fundament naszego życia i bezpieczeństwo zdrowotne całego społeczeństwa.
Choroby układu oddechowego stały się jednym z najpoważniejszych cywilizacyjnych wyzwań zdrowotnych naszych czasów. W Polsce koszty społeczne najczęściej występujących chorób płuc, wyrażane stratami finansowymi liczonymi metodą lat życia skorygowanych niesprawnością (DALY), wynoszą ponad 79,1 mld zł.
Wielu problemów można uniknąć. Kluczem jest wcześniejsza diagnostyka, regularne badania, niwelowanie nierówności w jakości opieki oraz poprawa dostępności do nowoczesnego leczenia i rehabilitacji.
Pulmonolodzy alarmują: liczba Polaków zapadających na choroby płuc stale wzrasta. Schorzenia takie jak POChP, astma, rak płuca, infekcje, bezdech senny czy choroby śródmiąższowe to ogromne wyzwania współczesności. Ograniczając przepływ powietrza, zagrażają one życiu w sposób porównywalny do zawału serca lub udaru mózgu.
Statystyki są alarmujące:
Nowotwory płuc zajmują 2. miejsce pod względem częstości występowania w Polsce. Co roku na raka płuca umiera ponad 20 tys. Polaków.
Na POChP choruje w naszym kraju 2 mln osób, choć zdiagnozowanych jest zaledwie 1,3 mln. Oznacza to, że ponad 700 tys. chorych pozostaje bez rozpoznania i właściwej opieki.
Ponad 4 mln Polaków (dzieci i dorosłych) cierpi na astmę oskrzelową.
To nie są tylko liczby. To nasi rodzice, dziadkowie, przyjaciele i sąsiedzi. Tragiczne jest to, że wielu z nich żyje bez diagnozy, powoli tracąc samodzielność i uznając duszność za nieuchronny objaw starzenia się. Zamykają się w domach, tracą radość z ruchu i budują wokół siebie mur izolacji.
Dziś stajemy przed ścianą, której nie przebijemy objawów samymi lekami. Najnowsze dane z badania Kantar (styczeń 2026) dotyczące świadomości na temat POChP są bezlitosne: żyjemy w społeczeństwie, które nie rozpoznaje zabijających tysiące osób rocznie.
Jako specjaliści, pacjenci i obywatele apelujemy o:
UWAŻNOŚĆ DLA ZDROWIA PŁUC. Nie bagatelizujmy kaszlu i braku tchu. Płuca nie bolą, ale dają znaki.
WZMOŻONE DZIAŁANIA EDUKACYJNE. Edukacja i regularna spirometria muszą stać się standardem. Chorujemy „po cichu” – POChP czy rak płuca rozwijają się latami bez bólu. Musimy zmienić narrację z oceniającej (poczucie winy u palaczy) na wspierającą.
WSPÓLNE DZIAŁANIE SYSTEMOWE. Skuteczna walka wymaga jedności ponad podziałami. Apelujemy do decydentów o skoordynowany system opieki, wczesną diagnostykę i powszechną rehabilitację pulmonologiczną. „Zdrowe płuca” nie mają poglądów politycznych.
EMPATIĘ I ZROZUMIENIE. Odrzućmy stygmatyzację. Pacjent z chorobą płuc potrzebuje nie tylko leków, ale i wsparcia społecznego oraz psychologicznego.
W odpowiedzi na ustanowiony przez Sejm Rok Profilaktyki Zdrowotnej, Polskie Towarzystwo Chorób Płuc, lider Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca ogłasza rok 2026 Rokiem Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (POChP).
Bo kiedy dbamy o płuca, dbamy o życie. Troska o zdrowy oddech to troska o przyszłość nas wszystkich.
