W ramach obchodów „Roku POChP”, 1 lipca br. Koalicja we współpracy z Polskim Towarzystwem Chorób Płuc zorganizowała profilaktyczną akcję skierowaną do parlamentarzystów, pracowników Kancelarii Sejmu oraz uczestników posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Płuc. W Domu Poselskim uruchomiono specjalną strefę zdrowia wyposażoną w mobilne stanowisko do badań czynnościowych układu oddechowego.
Wydarzenie w parlamencie było drugą odsłoną cyklu otwartych aktywności profilaktycznych. Pierwsza akcja z tego cyklu odbyła się w Warszawie 16 czerwca podczas European Respiratory Society (ERS) Presidential Summit.
Nadrzędnym celem tego projektu jest szeroka popularyzacja spirometrii jako podstawowego narzędzia diagnostycznego, edukacja w zakresie wpływu zanieczyszczeń środowiska na układ oddechowy oraz budowanie stałej świadomości społecznej wokół profilaktyki zdrowia płuc.
Wykonano w Sejmie tego dnia ponad 150 badań spirometrycznych. W kilku przypadkach uzyskane wyniki wykazały nieprawidłowości, które wymagają skierowania pacjentów na dalszą, pogłębioną diagnostykę specjalistyczną. Rezultat ten jest dowodem na skuteczność i konieczność realizacji przesiewowych programów profilaktycznych.
Wyniki badań konsultowali lekarze: dr. n. med. Piotr Jankowski (Przewodniczący Sekcji Antynikotynowej PTChP) oraz dr n. med. Monika Franczuk (Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, reprezentująca Polską Koalicję Zdrowe Płuca). Poza interpretacją parametrów wentylacyjnych płuc, lekarze udzielali poradnictwa w zakresie leczenia uzależnienia od tytoniu.
Integralny element profilaktyki - walka z nałogiem nikotynowym
Nałóg nikotynowy jest główną przyczyną chorób obturacyjnych. Medycyna dowodzi, że wykonywanie nawet najbardziej zaawansowanych badań diagnostycznych traci na efektywności, jeśli pacjent nie otrzyma natychmiastowego, profesjonalnego wsparcia w rzuceniu palenia. Palenie tytoniu (w tym korzystanie z alternatywnych wyrobów nikotynowych) to główny czynnik destrukcji tkanki płucnej.
Samo uświadomienie pacjentowi stopnia degradacji jego płuc za pomocą wyniku spirometrii bywa bardzo silnym impulsem do podjęcia decyzji o zerwaniu z nałogiem. Koalicja stoi na stanowisku, że nowoczesna pulmonologia musi łączyć diagnostykę przesiewową z aktywną prewencją pierwotną – czyli bezkompromisowym zwalczaniem ekspozycji na dym tytoniowy na każdym szczeblu opieki medycznej.
Medyczne, środowiskowe i systemowe znaczenie wczesnej diagnostyki
POChP przez długi czas rozwija się w sposób skąpoobjawowy. Pacjenci wykazują tendencję do bagatelizowania wczesnych symptomów, takich jak przewlekły kaszel czy duszność wysiłkowa, przypisując je naturalnym procesom starzenia, spadkowi kondycji lub tzw. „kaszlowi palacza”. Spirometria pozostaje podstawowym, nieinwazyjnym i najbardziej efektywnym narzędziem diagnostycznym, które pozwala zidentyfikować obturację na etapie umożliwiającym skuteczne wdrożenie terapii hamującej postęp zmian chorobowych.
Koalicja kładzie silny akcent na korelację między stanem środowiska a zdrowiem publicznym. Rosnące zanieczyszczenie powietrza, ekspozycja na smog oraz pyły zawieszone stanowią bezpośrednie czynniki ryzyka rozwoju nie tylko POChP, ale i innych ciężkich schorzeń układu oddechowego. Działania profilaktyczne mają na celu uświadomienie obywatelom, że ochrona środowiska i dbałość o czyste powietrze to fundamentalne elementy prewencji medycznej.
Eksperci podkreślają, że pandemia COVID-19 uwypukliła rolę pulmonologii, ale jednocześnie wygenerowała w polskim społeczeństwie istotny dług diagnostyczny w obszarze chorób przewlekłych, którego skutki są widoczne w codziennej praktyce klinicznej. Kluczowym celem strukturalnym w opiece nad pacjentami z POChP jest optymalizacja ich ścieżki w systemie ochrony zdrowia. Wymaga to szerszego wdrożenia modelu opieki koordynowanej oraz zwiększenia zaangażowania lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Warunkiem powodzenia tych zmian jest powszechna dostępność do wysokiej jakości badań spirometrycznych oraz ich prawidłowa interpretacja.
