Symbolika Różowego Października i walka z rakiem piersi weszły na stałe do świadomości Polek. Jednak z perspektywy zdrowia publicznego nie możemy ograniczać troski o kobiety do jednego obszaru. Rak płuca stał się w Polsce wiodącą przyczyną zgonów nowotworowych u kobiet, przewyższając pod względem śmiertelności raka piersi oraz szyjki macicy.

Pora przełamać utrwalony mit, że schorzenie to dotyczy jedynie wieloletnich palaczy. Wskaźniki zachorowań wśród kobiet stale rosną, a znaczną grupę pacjentek stanowią kobiety niepalące, u których do rozwoju choroby przyczyniają się m.in. czynniki genetyczne, smog czy dym tytoniowy w otoczeniu. Kluczową barierą wciąż pozostaje wysoka bezobjawowość wczesnych stadiów oraz bagatelizowanie symptomów takich jak kaszel czy zmęczenie. Podniesienie poziomu czujności onkologicznej na etapie podstawowej opieki zdrowotnej to jedyna droga do wczesnego rozpoznania i skutecznego leczenia.

Apel o kompleksową profilaktykę onkologiczną kobiet

– Profilaktyka zdrowia kobiet musi być kompleksowa i holistyczna. Nie możemy ograniczać jej do jednego narządu, kiedy statystyki śmiertelności alarmują w sprawie płuc. W tym roku w Różowym Październiku apelujemy o pełne spojrzenie na zdrowie Polek. Przełamujmy mit palacza, nie bagatelizujmy niepokojących objawów ze strony układu oddechowego i korzystajmy z dostępnych, bezpłatnych programów badań przesiewowych. Apelujemy również do lekarzy POZ o zachowanie wysokiej czujności onkologicznej – podkreślają przedstawiciele Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca.

Przełom w diagnostyce: bezpłatne badania NDTK bez skierowania

Współczesna medycyna dysponuje potężnymi narzędziami, które pozwalają zmieniać niekorzystne statystyki wykrywalności raka płuca. Najważniejszym z nich w obszarze wczesnego wykrywania jest Niskodawkowa Tomografia Komputerowa (NDTK) – bezbolesne, nieinwazyjne i bezpieczne badanie przesiewowe, zdolne do identyfikacji bezobjawowych, milimetrowych zmian w miąższu płucnym. Wcześnie wykryty guzek daje pacjentce realną szansę na całkowite wyleczenie.

Od drugiej połowy października 2026 r. rusza ogólnopolski, bezpłatny program profilaktyki raka płuca finansowany przez NFZ, w którym badanie NDTK wykonywane jest bez skierowania od lekarza. Kto może skorzystać z programu?
- Osoby w wieku 55–74 lata z historią palenia tytoniu wynoszącą co najmniej 20 paczkolat (palące obecnie lub nie dłużej niż od 15 lat).
- Osoby w wieku 50–74 lata z historią palenia tytoniu wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które rzuciły palenie nie dawniej niż 15 lat temu i posiadają dodatkowe czynniki ryzyka (np. narażenie zawodowe, historia zachorowań na raka płuca w rodzinie).

Szczegółowe informacje oraz listę placówek realizujących program znajdują się na stronach NFZ:
Komunikat NFZ: Uruchomienie programu profilaktyki raka płuca NDTK
Wyszukiwarka placówek: NFZ – Gdzie się leczyć (Programy Profilaktyczne)

Równie istotny przełom dokonał się w precyzyjnym rozpoznaniu choroby. Szybka diagnostyka genetyczna i molekularna – w tym identyfikacja mutacji w genach takich jak EGFR, ALK czy ROS1 – pozwala u części pacjentek na wdrożenie nowoczesnych terapii celowanych oraz immunoterapii, znacznie wydłużających życie i poprawiających jego jakość.

Oprócz profilaktyki raka piersi oraz regularnych badań ginekologicznych, najwyższy czas włączyć troskę o układ oddechowy do stałego kanonu dbania o zdrowie kobiet. Czas raz na zawsze przełamać krzywdzący mit, że rak płuca to wyłącznie problem mężczyzn z wieloletnim nałogiem nikotynowym. Ta choroba dotyka także kobiety, w tym osoby nigdy niepalące, u których kluczowe znaczenie mają czynnik genetyczny, bierne palenie oraz zanieczyszczenia środowiska.

Słuchajmy sygnałów, które wysyła nasz organizm – przewlekły kaszel, powracające chrypki, duszność czy ból w klatce piersiowej to nie są zwykłe objawy zmęczenia, lecz powody do pilnej konsultacji lekarskiej. Przede wszystkim jednak nie czekajmy na pojawienie się symptomów. Korzystajmy z dostępnych, bezpłatnych programów badań przesiewowych, takich jak Niskodawkowa Tomografia Komputerowa (NDTK), które dają bezcenną szansę na wykrycie zmian na etapie pełnej uleczalności.

Źródła:
https://onkologia.org.pl/…/nowotwory-zlosliwe-w-polsce
https://onkologia.pacjent.gov.pl/…/narodowa…/statystyka 
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/lung-cancer